Peilhuisje is een museum in Herwijnen.
Het peilhuisje in Herwijnen is het enige overgebleven peilschrijverstation in Nederland. In de jaren 1900 waren er ongeveer honderdvijftig van deze markante gebouwtjes langs de dijk, waar de beweging van het water werd gemeten. Het peilhuisje in Herwijnen werd gebouwd in 1874 en bleef in gebruik tot 1989, toen de registratie van de waterstanden werd overgenomen door computers. Het huisje bevat een peilschrijver, een instrument dat verrassend eenvoudig is en dateert uit 1926. Het is het enige nog intacte peilschrijver van het land. De peilschrijver staat op een put die in verbinding staat met de rivier de Waal en meet de waterstand met behulp van een vlotter en een lineaal. Een rijkswaterwaarnemer bezocht elke ochtend het peilhuisje om de waterstanden af te lezen en vast te leggen. De bekendste waterwaarnemer was mevrouw Cornelia Eeuwijk, die van 1910 tot 1950 elke dag naar Herwijnen wandelde om de waterhoogten te registreren. Haar bevindingen werden later uitgezonden op de radio. De laatste waterwaarnemer was Wim de Fockert, die dertig jaar lang het peilhuisje bezocht.
Website
peilschaalhuisje.nl